Trong kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Anh theo chuẩn VSTEP, Listening là kỹ năng khiến nhiều thí sinh gặp khó khăn và dễ mất điểm đáng tiếc. Không ít người học cho biết họ đã dành nhiều thời gian ôn tập ngữ pháp và từ vựng, nhưng kết quả Listening vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Theo các chuyên gia luyện thi, nguyên nhân của tình trạng này không nằm ở năng lực ngôn ngữ, mà chủ yếu xuất phát từ những lỗi phổ biến trong cách tiếp cận và xử lý bài nghe.
Thực tế cho thấy, nhiều thí sinh mất điểm Listening VSTEP không phải vì “nghe kém”, mà vì chưa quen với đặc thù đánh giá của kỹ năng này.
NGHE THEO CẢM TÍNH, CHỌN ĐÁP ÁN KHI CHƯA HIỂU NỘI DUNG
Một trong những lỗi thường gặp nhất là thí sinh chọn đáp án dựa trên cảm giác quen tai, thay vì dựa trên việc hiểu đầy đủ nội dung bài nghe. Khi nghe thấy một từ hoặc cụm từ quen thuộc trùng với đáp án, nhiều người vội vàng lựa chọn mà chưa kịp xác định ý chính của đoạn audio.
Theo các chuyên gia, đây là nguyên nhân khiến thí sinh dễ rơi vào các phương án “bẫy”, vốn được thiết kế để đánh vào thói quen nghe theo cảm tính.
QUÁ TẬP TRUNG VÀO TỪ KHÓA, BỎ QUA NGỮ CẢNH
Một lỗi khác thường gặp là thí sinh chỉ chú ý đến từ khóa riêng lẻ mà không đặt thông tin vào toàn bộ ngữ cảnh của bài nghe. Trong nhiều câu hỏi Listening VSTEP, đáp án đúng không nằm ở từ khóa được nhắc đến trực tiếp, mà phụ thuộc vào ý nghĩa tổng thể của đoạn hội thoại hoặc bài nói.
Việc bỏ qua ngữ cảnh khiến thí sinh dễ hiểu sai thông tin, đặc biệt với các câu hỏi yêu cầu suy luận hoặc xác định mục đích, thái độ của người nói.
PHẢN XẠ NGHE CHƯA KỊP VỚI TỐC ĐỘ BÀI THI
Listening VSTEP thường chỉ phát audio một lần, đòi hỏi thí sinh phải có phản xạ nghe đủ nhanh để nắm bắt thông tin chính. Với những người chưa quen luyện nghe ở tốc độ tự nhiên, việc theo kịp nội dung ngay từ lần nghe đầu tiên là một thách thức lớn.
Theo đánh giá của các chuyên gia, phản xạ nghe chậm khiến thí sinh dễ bỏ sót thông tin quan trọng, đặc biệt ở phần đầu và cuối của bài nghe – nơi thường chứa ý chính hoặc chi tiết quyết định đáp án.
GIẢI PHÁP LUYỆN LISTENING HIỆU QUẢ VÀ BỀN VỮNG
Để khắc phục những lỗi trên, các chuyên gia khuyến nghị thí sinh nên luyện Listening theo hướng đều đặn và có chiến lược, thay vì chỉ tập trung luyện đề trong thời gian ngắn.
Việc luyện nghe theo chủ đề quen thuộc, kết hợp với thói quen ghi chú nhanh bằng ký hiệu hoặc từ khóa, giúp người học cải thiện khả năng theo dõi nội dung mà không bị phân tán. Đồng thời, đặt mình vào các tình huống giao tiếp thực tế cũng giúp nâng cao khả năng xử lý ngôn ngữ và phản xạ nghe tự nhiên.
Khi hạn chế được những lỗi phổ biến nêu trên, Listening có thể trở thành kỹ năng giúp thí sinh tối ưu điểm số trong kỳ thi VSTEP.
XU HƯỚNG LUYỆN LISTENING VSTEP THEO HƯỚNG ỨNG DỤNG
Trong bối cảnh nhu cầu thi và sử dụng chứng chỉ VSTEP ngày càng gia tăng, nhiều mô hình đào tạo đã chuyển hướng sang luyện Listening theo hướng ứng dụng, tập trung vào phản xạ nghe, kỹ năng ghi chú và khả năng hiểu ngữ cảnh.
Một số đơn vị đào tạo theo định hướng này, trong đó có MENTA VSTEP – Trường Đào Tạo VSTEP Ứng Dụng, cho rằng việc giúp người học hiểu rõ bản chất kỹ năng Listening và cách tránh các lỗi thường gặp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả ôn thi, đồng thời giảm áp lực tâm lý cho thí sinh.
Listening VSTEP không phải là kỹ năng “ăn may” hay phụ thuộc hoàn toàn vào vốn từ vựng. Đây là bài kiểm tra năng lực xử lý thông tin nghe trong thời gian thực, đòi hỏi thí sinh có chiến lược tiếp cận phù hợp. Khi nhận diện đúng những lỗi thường gặp và áp dụng phương pháp luyện tập hợp lý, Listening hoàn toàn có thể trở thành lợi thế giúp thí sinh đạt kết quả tốt trong kỳ thi VSTEP.