Trong kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Anh theo chuẩn VSTEP, phần thi Speaking thường được xem là “rào cản tâm lý” của nhiều thí sinh. Không ít người học lo ngại rằng việc phát âm chưa giống người bản xứ, khả năng nói chưa trôi chảy hoặc vốn từ vựng hạn chế sẽ khiến họ khó đạt điểm cao. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia, đây là cách hiểu chưa đầy đủ về mục tiêu và tiêu chí chấm điểm Speaking VSTEP.
Thực tế cho thấy, Speaking VSTEP không đánh giá accent hay khả năng nói như người bản xứ, mà tập trung vào khả năng giao tiếp hiệu quả – rõ ràng – phù hợp ngữ cảnh.
Đánh giá năng lực giao tiếp, không phải khả năng trình diễn
Theo khung đánh giá, Speaking VSTEP nhằm kiểm tra mức độ sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp học thuật và đời sống thực tế. Giám khảo chú trọng trả lời đúng trọng tâm – diễn đạt mạch lạc – sử dụng ngữ pháp, từ vựng chính xác – duy trì hội thoại.
Accent không phải tiêu chí quyết định, điều quan trọng là truyền đạt thông tin rõ ràng, dễ hiểu và đúng yêu cầu đề bài.
Những sai lầm phổ biến khiến thí sinh mất điểm Speaking
Nhiều thí sinh mất điểm không phải vì năng lực yếu mà vì lỗi chiến lược.
Một lỗi phổ biến là trả lời quá ngắn – không phát triển ý.
Không ít thí sinh cố nói nhanh để tạo cảm giác trôi chảy, nhưng lại mất kiểm soát ngữ pháp – mắc lỗi cơ bản, trong khi độ chính xác và rõ ràng mới là yếu tố ưu tiên.
Speaking VSTEP không kiểm tra khả năng nói như người bản xứ, mà là bài kiểm tra năng lực giao tiếp rõ ràng – mạch lạc – đúng cách. Khi hiểu đúng mục tiêu đánh giá và có chiến lược phù hợp, thí sinh hoàn toàn có thể đạt điểm cao.
Ngoài ra, việc không biết xử lý khi bí ý hoặc quên từ vựng cũng khiến nhiều thí sinh bị ngắt quãng.
Nói đúng cách quan trọng hơn nói hay
Để đạt điểm tốt, thí sinh không cần cấu trúc phức tạp hay từ vựng nâng cao, mà quan trọng là tổ chức câu trả lời logic – rõ ràng – có phát triển ý.
Một cấu trúc hiệu quả là: Ý chính – Giải thích – Ví dụ minh họa.
Các chuyên gia nhấn mạnh: nói chậm – rõ – chính xác luôn tốt hơn nói nhanh nhưng sai.
Kỹ năng xử lý tình huống trong phòng thi
Khi quên từ hoặc bí ý, kỹ thuật paraphrase là giải pháp giúp duy trì mạch giao tiếp và thể hiện sự linh hoạt ngôn ngữ.
Giám khảo quan tâm đến khả năng giao tiếp tự nhiên và phù hợp bối cảnh, không phải sự hoàn hảo tuyệt đối.
Xu hướng luyện Speaking VSTEP theo hướng ứng dụng
Nhiều chương trình đào tạo hiện nay chuyển sang phương pháp luyện thi thực tiễn – chú trọng kỹ năng giao tiếp, thay vì học thuộc mẫu.
Trong đó, MENTA VSTEP – Trường Đào Tạo VSTEP Ứng Dụng nhấn mạnh việc giúp người học hiểu đúng tiêu chí chấm điểm – rèn chiến lược trả lời – giảm áp lực tâm lý – nâng cao hiệu quả thi Speaking.